Gezag en voogdij

De wet bepaalt dat minderjarigen onder gezag staan. Het gezag dat wordt uitgeoefend door een ouder of beide ouders noemen we ouderlijk gezag. Gezag dat door een ander dan de ouders wordt gezag-voogdijuitgeoefend, bijvoorbeeld door Bureau Jeugdzorg, noemen we voogdij.

Gezag houdt in dat u verantwoordelijk bent voor de verzorging en opvoeding van uw kinderen in brede zin, dat u hun wettelijk vertegenwoordiger bent en dat u hun geld en goederen beheert.

Van rechtswege gezag

Kinderen die tijdens een huwelijk worden geboren staan van rechtswege onder het gezamenlijke gezag van beide ouders. Dit is ook zo bij een geregistreerd partnerschap, tenzij het kind al een andere juridische ouder heeft. Als de ouders niet getrouwd zijn, heeft de moeder in principe van rechtswege alleen het gezag. Op verzoek van beide ouders kan de andere ouder dan door indiening van een formulier bij de rechtbank ook het gezag krijgen. (Zie voor het formulier deze link).

Na een scheiding blijft het gezamenlijke gezag doorlopen. De invulling van het gezag moeten de ouders vastleggen in een ouderschapsplan. Alleen als het ouders echt niet lukt om samen beslissingen te nemen over de belangrijke zaken betreffende hun kinderen te nemen, kan de rechter op verzoek van een ouder of beide ouders het gezamenlijke gezag beëindigen. De rechter neemt dan als het niet lukt om de ouders toch tot overeenstemming te krijgen, een beslissing die in het belang van het kind is.

Voogdij na overlijden ouders

Als een ouder overlijdt behoudt de ouder met wie deze samen het gezag had, alleen het gezag. In een testament of (sinds 2014) online kunnen ouders een voogd aanwijzen die het gezag krijgt voor het geval zij komen te overlijden tijdens de minderjarigheid van hun kinderen. Meer informatie over de aanwijzing van een voogd zonder testament is te vinden in dit artikel: ‘Zonder notaris gezag regelen na overlijden’. Of de beoogde voogd ook daadwerkelijk wordt aangesteld hangt af van een aantal factoren. In de eerste plaats moet de voogd de aanwijzing aanvaarden en verder kan de overlevende ouder (zonder gezag) aan de rechter verzoeken om – in plaats van de aangewezen voogd – met het gezag te worden belast. In het eerste jaar na overlijden zal zo’n verzoek meestal worden toegewezen. Alleen als de rechter gegronde vrees aanwezig acht dat de belangen van het kind bij die ouder worden verwaarloosd, wordt zo’n verzoek afgewezen.

Meer informatie over gezag of voogdij?

Wilt u meer weten over gezag of voogdij, stel uw vraag via het contactformulier.